الف ) اقدامات حکومت ها :

·         عکس العمل حکومت ها در برابر پیامدهای انقلاب صنعتی بسیار ضعیف و دیر انجام گرفت . علت آن ، گسترش نفوذ ارزش های لیبرالیسم اقتصادی در جامعه بود که به موجب آن دولت ها در امور اقتصادی جامعه دخالت نمی کردند .

·         اقدامات حکومت ها در " تدوین و تصویب قوانین و مقرراتی که باید حافظ منافع کارگران باشند " ، خلاصه گردید . نخستین قوانین : تعیین حداقل سن کار ، حداکثر ساعات کار در روز و شب برای گروه های سنی مختلف ، و ندرتا تعیین حداقل دستمزد .  قوانین بعدی : تعطیلات هفتگیو سالانه ، بازنشستگی ، ازکار افتادگی ، مسایل رفاهی و بهداشتی محیط کار ، استخدام و استخراج کارگران .

·         به دو دلیل زیر تصویب قوانین توسط دولت تا مدتی عملا هیچ تاثیری در جامعه و شرایط کار و استغال کارگران نداشت :

1.      عدم وجود ابزار کافی برای اعمال قوانین

2.      عدم علاقه مندی دولتمردان به اجرای قوانین ( چرا که دولتمردان خود عمدتا صاحبان صنایع بودند و لذا این عامل از عامل پیشین مهم تر بود ) .

ب ) اقدامات مردم

1 – مقابله با دستاوردهای انقلاب صنعتی :

افراد ( عموما کارگران ) ظهور ماشین و کارخانجات را منشا مشکلات خود می دانستند و سعی در ایجاد اختلال در کار آن ها داشتند . مانند سابوها و لودایت . این حرکت ابتدا در فرانسه و سپس در انگلستان ، بدون دسترسی به اهداف ، پایان پذیرفت .

2 – تشکیل اتحادیه ها و سندیکاهای کارگری :

قبل از انقلاب صنعتی ، هدف سازمان و تشکیلات صنفی عبارت بود از : ایجاد ارتباط بین اعضای یک صنف ؛ مبادله ی اطلاعات و کشفیات جدید ؛ حفظ حقوق اعضا در برابر یکدیگر .

بعد از انقلاب صنعتی ، هدف سازمان و تشکیلات صنفی عبارت بود از : ایجاد شرایط بهتر کار از سوی کارفرما .

به طور کلی تشکیل اتحادیه ها و سندیکاهای کارگری وسیله ای شدند برای " مذاکره ی جمعی " و " عقد قراردادهای گروهی " با کارفرمایان و در نتیجه کسب قدرت و امکانات بیشتر .

3 – ظهور نظریات و مکاتب جدید :

-          سیسموندی ( 1842-1773 ) : برای نخستین بار " دخالت دوبت و تنظیم و تثبیت امور اقتصادی جامعه " را مطرح کرد .

-          رابرت آون : هیچ دلیلی و عاملی را برای تفاوت گذاری بین افراد را نمی پذیرد و به برابری مطلق معتقد است .

-          سوسیالیست های تخلیلی ( اجتماعیون تعاون طلب = مصلحین اجتماعی = اصلاح طلبان ) : در تعمیق افکار و اصول تعاونی و توجه دادن مردن به همکاری ، نقش موثری داشتند .

وجوه مشترک نظریات سوسالیست های تخیلی :

الف ) تاکید بر همکاری و تعاون :

غالبا رقابت را برای جامعه ی انسانی مضر می دانستند / ضمن تاکید بر همکاری ، بر ضرورت تبدیل رقابت به همکاری تاکید داشتند / جوامع مورد نظر آن ها خصوصا آون و فوریه ، براساس همکاری بنا شده بود / اعتقاد داشتند که برای رسیدن به نظام جدیدی که از مفاسد و مشکلات اجتماعی سرمایه داری در حال رشد مبرا باشد ، بایستی از همکاری بهره گرفت .

ب ) مساوات طلبی :

از این لحاظ دو دیدگاه متفاوت بین اجتماعیون اصلاح طلب وجود داشت :

1-      معتقدان به مساوات مطلق : بدون توجه به تفاوت های افراد از جنبه های مختلف ، به برابری آن ها در بهره وری از امکانات اعتقاد داشتند . ( رابرت آون به تاثیر مطلق محیط های اجتماعی در رشد یا رکود استعداد ها و به طور کلی شکل گیری شخصیت و رفتار انسانی اعتقاد داشت . وی معتقد بود که همه باید سهم برابر داشته باشند ) . برخی دیگر نیز اصولا استعدادو نیازهای افراد را مساوی می دانستند و لذا به برابری مطلق گرایش داشتند .

2-      معتقدان به مساوات نسبی : گروهی دیگر اعتقاد داشتند که : افراد استعدادها و قابلیت های متفاوت دارند . این اختلافات را در توزیع امکانات جامعه در میان افراد منظور می داشتند ( نابرابری که تحت این شرایط در میان افراد می باشد ، عین عدالت و برابری است ) .

ج ) مخالفت با مالکیت خصوصی :

بسیاری ف مالکیت خصوصی را به طور مستقیم یا غیر مستقیم ، عامل اصلی بسیاری از مشکلات اجتماعی می دانستند . لذا مالکیت گروهی یا تعاونی را در قالب جوامع یا واحدهای تولیدی مورد نظر خود مطرح می کردند .

پرودون و لوئی بلان شدیدا با مالکیت خصوصی مخالف بوده و فوریه به طوری لفظی آن را می پذیرفت .

د ) قبول و تایید انقلاب صنعتی :

ه ) ایجاد تحول بینادی در جامعه :

در ابتدا معتقد به اصلاح وضع جامعه بودند و دگرگون سازی آن را نمی خواستند اما به دلیل ناکامی در تلاش هایشان ، به دگرگون سازی ساختار آن فکر کردند .

و ) انتخاب راه های مسالمت آمیز برای تحول :

برای تبدیل جامعه ی قدیم به جدید ، راه های صلح جویانه وآرام را پیشنهاد کرده و به انقلاب و اقدامات خشونت آمیز و تند اعتقادی نداشتند ( همین ویژگی ، مهم ترین وجه تمایز آن ها با مارکس بود ) .

ز ) عدم موفقیت :

همگی در رسیدن به ایده های خود ناکام ماندند . البته نه اینکه در تغییرات بنیادی جامعه کاملا بی اثر بودند . بسیاری از اصول راچدیل ، به طور مستقیم یا غیر مستقیم از خصوصیات و رهنمود های جوامع تخیلی اجتماعیون اصلاح طلب تاثر گرفته اند .